Verzekering en carpoolen

 

Verzekering en carpoolen

Op dit moment is er geen specifieke reglementering die een onderscheid maakt tussen carpoolen en het courante gebruik van een voertuig waarin een partner, vrienden, collega's of kinderen mogen worden vervoerd. Er is in dit kader dus geen specifieke autoverzekering ten opzichte van derden vereist. Bij een ongeval worden alle passagiers immers vergoed door de 'burgerlijke aansprakelijkheid jegens derden'. Aangezien deze verzekering verplicht is voor de bestuurder, is er geen uitbreiding nodig.

Toch vragen we aan de leden van het PassPass Carpooling-netwerk om de volgende aanbevelingen in acht te nemen. Deze aanbevelingen komen van de Franse Federatie van Verzekeringsmaatschappijen.
 

Welke voorzorgsmaatregelen zijn er nodig op het vlak van verzekering wanneer men carpoolt ?

De voorzorgsmaatregelen die door de bestuurders moeten worden genomen

De autobestuurder moet aan zijn verzekeraar aangeven dat hij carpoolt, ongeacht de formule die aangewend wordt. Zo kan deze laatste inschatten welke risico's gedekt worden en de aandacht van de verzekerde vestigen op de punten die betrekking hebben op carpooling.
De autobestuurder moet zich ervan vergewissen dat zijn garantie alle trajecten dekt die met het voertuig worden afgelegd, met inbegrip van de woon-werktrajecten en ongeacht welke passagiers vervoerd worden.
Als hij zijn autorit wil delen met een andere passagier, moet de bestuurder zich ervan vergewissen dat zijn contract geen exclusieve rijclausules bevat.
De bestuurder moet zich ervan vergewissen dat, zelfs als het uitlenen van zijn auto in zijn contract is opgenomen, het de verzekeringsnemer is die beboet zal worden met een malus indien het ongeval werd veroorzaakt door de eenmalige bestuurder.

De voorzorgsmaatregelen die door de passagiers moeten worden genomen

Elke passagier moet over een burgerlijke aansprakelijkheidsverzekering beschikken die de incidenten dekt waarvoor hij aansprakelijk is en die schade zou kunnen berokkenen aan het voertuig of aan de eigenaar ervan.
Deze burgerlijke aansprakelijkheidsverzekering moet niet specifiek voor carpooling onderschreven worden. Ze is vaak inbegrepen in andere verzekeringspolissen (schoolverzekering, multi-risk brandverzekering, autoverzekering, reisverzekering, bijkomende ziekteverzekering, ...) omdat ze verplicht is. Als u zich als passagier correct gedraagt, is er in elk geval geen enkele reden waarom u aansprakelijk zou worden gesteld.
Maar bij een ongeval zullen de passagiers vergoed worden voor hun materiële en lichamelijke schade door de verzekeraar van het voertuig, gezien aan het voertuig een verplichte burgerlijke aansprakelijkheidsverzekering moet gekoppeld zijn. Hoewel de bestuurder van een niet-verzekerd voertuig volledig aansprakelijk zou zijn bij een ongeval dat schade berokkent heeft aan de passagiers van het voertuig, behoort het tot de goede praktijken van de passagier om te controleren of de bestuurder een geldig rijbewijs heeft en of het verzekeringsvignet op de voorruit up-to-date is.
 

Wat met de aansprakelijkheid in geval van een incident tijdens het carpooltraject ?

Aansprakelijkheid van de bestuurder in een algemeen geval

Voor wat de medecarpoolers betreft, is het de verantwoordelijkheid van de bestuurder om houder te zijn van een burgerlijke aansprakelijkheidsverzekering jegens derden ofwel om het nodige te doen bij zijn verzekeraar. De Franse Federatie van Verzekeringsmaatschappijen raadt aan een preventieve aangifte te doen om zich te wapenen tegen en weigering van schadevergoeding van de verzekering op basis van het artikel L 113-2 van de verzekeringswet dat de verplichting stipuleert om alle nieuwe omstandigheden aan te geven die tot grotere of nieuwe risico's zouden kunnen leiden.
Voor alle incidenten, buiten de verkeersongevallen, die schade zouden berokkenen aan de passagier, moet de bestuurder aansprakelijk worden gesteld voor een onrechtmatige daad. Het Hof van Cassatie heeft dit standpunt immers in een besluit van de gemengde Kamer op 20 december 1968 bevestigd. We denken daarbij bijvoorbeeld aan vertraging, een onvoorziene omweg, een gedrag van de bestuurder dat indruist tegen de goede zeden, of schade aan de bagage van de passagier. Als de partijen geen overeenkomst hebben gesloten, zal de passagier de fout van de bestuurder, de schade en het oorzakelijke verband tussen de twee moeten aantonen.

Aansprakelijkheid van de passagier in een algemeen geval

Wat de passagier betreft, kunnen net als bij de bestuurder bepaalde fouten zich voordoen: vertraging op het afspraakpunt, een misplaatst gedrag. De bestuurder zou hem eventueel aansprakelijk kunnen stellen voor een onrechtmatige daad, maar deze oplossing lijkt niet efficiënt omdat de fout van de passagier moeilijk aangetoond kan worden aangezien deze niet met het voertuig rijdt.
 

Wat met de aansprakelijkheid in geval van een incident tijdens het carpoolen op het woon-werktraject?

Aansprakelijkheid van het bedrijf bij een ongeval op het woon-werktraject

Een bedrijf dat een carpoolingwebsite op poten zet, maakt doorgaans gewoon een website om 'contacten te leggen'. Het feit een website te hebben geïmplementeerd voor het leggen van contacten heeft geen invloed op zijn eventuele aansprakelijkheid voor ongevallen die zich zouden kunnen voordoen naar aanleiding van een woon-werktraject, dat wordt afgelegd door werknemers die carpoolen met hun eigen voertuigen.

Beroep mogelijk van de medecarpoolers naar aanleiding van een ongeval op hun woon-werktraject

Art. L. 411-2. Sociale zekerheidswet - Wordt ook beschouwd als een arbeidsongeval, wanneer het slachtoffer of zijn rechthebbenden het bewijs aanvoeren dat aan alle onderstaande voorwaarden is voldaan of wanneer de kas op basis van het onderzoek over voldoende vermoedens beschikt met betrekking tot dit punt, een ongeval dat een werknemer, vermeld door dit boek, is overkomen tijdens het woon-werktraject (heen of terug), tussen :
1) de hoofdverblijfplaats, een tweede verblijfplaats van stabiele aard of elke andere plaats waar de werknemer om familiale redenen regelmatig komt, en de werkplek. Dit traject moet niet per se het kortste zijn wanneer de gemaakte omweg nodig was in het kader van een regelmatige carpooling;
2) de werkplek en het restaurant, de refter of, meer in het algemeen, de plaats waar de werknemer doorgaans eet, en voor zover het parcours niet werd onderbroken of er geen omweg werd gemaakt uit eigen belang of uit belang van een derde voor de essentiële behoeften van het dagelijkse leven of onafhankelijk van de job.
Er moet worden gepreciseerd dat het feit dat een ongeval als arbeidsongeval wordt behandeld, de passagier die er slachtoffer van is er niet van weerhoudt beroep te doen op de gewone rechtsmiddelen (op basis van de zogenaamde Badinter-wet van 5 juli 1985), tegen de bestuurder, zelfs als het om een collega gaat, of de werkgever, om een bijkomende schadevergoeding te krijgen (L. 455-1 Sociale zekerheidswet).
 

Regelmatig carpoolen, of omweg om andere werknemers op te halen

Laten we voor de goede orde eraan herinneren dat buiten de regelmatige carpooling waarvan uitdrukkelijk sprake in de sociale zekerheidswet, de rechters een ongeval op het woon-werktraject als arbeidsongeval aanvaarden in geval van een uitzonderlijke omweg om een collega op te pikken, en dit in de volgende gevallen :
  • omweg van de werkgever om de werknemers (gekwetste passagiers) thuis te brengen en hen op die manier een dienst te bewijzen bij gebrek van een transportmiddel (Soc., 17 februari 1994, nr. 90-21739)
  • omweg om een collega (gekwetste passagier) thuis te brengen bij het verlaten van een beurs-tentoonstelling (Plenaire Vergadering, 5 november 1992, nr. 89-17472)
 

Het traject moet niet per se het kortste zijn, voor zover de omweg niet overdreven lang wordt gemaakt

Hoewel de omweg toegelaten wordt wanneer die nodig is in het kader van een regelmatig carpooltraject, mag hij niet overdreven lang worden gemaakt en binnen de geest van de carpooling blijven (een collega oppikken op het traject of die in de buurt woont). Als dat niet het geval is, riskeert het ongeval door de kas en de rechters te worden geherklasseerd als een gewoon ongeval bij de start van een procedure. De passagier die slachtoffer is van het ongeval, zal in dat geval vergoed worden door de verzekeraar van het voertuig enkel en alleen op basis van de Badinter-wet.

Bronnen :
Franse Federatie van Verzekeringsmaatschappijen - Carpoolen en verzekering
CEREMA -Carpoolingwebsites en verantwoordelijkheden van de bedrijven